De monogame mythe: is vreemdgaan onvermijdelijk?

Het is een uitgekauwd cliché en geijkt slap excuus van vreemdgangers: dat de mens van nature niet monogaam zou zijn. Maar de laatste tijd vraagt Vala zich af of er misschien toch een kern van waarheid in zit. Want iedereen lijkt vreemd te gaan.

Onlangs kreeg ik van een collega de tip om te gaan kijken naar The Affair op Netflix. Het leek me in eerste instantie niks, een serie over vreemdgaan, want; hoe afgezaagd, maar al na één aflevering was ik verslaafd. The Affair gaat over schrijver Noah Solloway, die een goed huwelijk heeft met zijn vrouw Helen, met wie hij vier kinderen heeft. Tijdens een gezinsvakantie ontmoet hij de mooie Alison Bailey, met wie hij al snel in een ingewikkelde affaire verwikkeld raakt. Vervolgens ben je er tien afleveringen lang getuige van hoe zich aan beide kanten familiedrama’s ontspinnen door de verwoestende invloed van de romance tussen Noah en Alison. Afgezaagd inderdaad, zeg je nu misschien. Maar het boeiende aan deze serie is niet zozeer de (inderdaad nogal ordinaire) affaire op zichzelf, maar voornamelijk het huwelijk van Noah en zijn vrouw Helen. Dat is, zoals ik al zei, namelijk eigenlijk gewoon goed. Ze houden van elkaar, vinden elkaar na twintig jaar en vier kinderen nog steeds interessant en aantrekkelijk, hebben nog seks. En toch gaat het fout. Simpelweg omdat het vlees zwak is. Want dat is het dus. Hoe goed je relatie ook is.

Ja, The Affair is maar een serie, fictie dus, maar zover bezijden de realiteit is het desondanks toch niet. Ik zie namelijk om mij heen steeds vaker situaties ontstaan zoals die van Noah en Alison. De afgelopen jaren hebben meerdere mensen in mijn omgeving het aangelegd met iemand anders dan hun vaste partner. Terwijl die relaties echt niet slecht waren, of toch al op z’n eind liepen. Helemaal niet juist. Vaak was er een jarenlange band, trouwringen, kinderen. Was er nog steeds heel veel liefde en waardering. En toch liet één van de twee zich verleiden door iemand die toevallig voorbij kwam. In sommige gevallen kwam het onfortuinlijk uit en leidde het tot een pijnlijke breuk, in andere gevallen bleef het geheim en ging het uiteindelijk over. Maar hoe het ook liep, iedere keer stond ik erbij, keek ik ernaar en vroeg me af: bestaat monogamie eigenlijk wel? Is het je leven lang trouw zijn aan iemand eigenlijk wel mogelijk? En zo langzamerhand begin ik er steeds meer aan te twijfelen.

Vroeger was ik ervan overtuigd: op een dag loop je tegen De Ware aan en dat is het dan. Dan verlies je je oog voor en je verlangen naar andere mensen en leef je nog lang en gelukkig met die ene uitverkoren persoon. Nu ik halverwege de dertig ben en er inmiddels meer mensen in mijn omgeving wel dan geen buitenechtelijke relatie hebben gehad, ben ik daar niet meer zo van overtuigd. Het is bijna alsof het onvermijdelijk is dat je op een bepaald moment in je leven met vreemdgaan te maken krijgt. In welke hoedanigheid, dat kan verschillen, maar ik ken maar zeer weinig mensen in een duurzame relatie die het nooit op de één of andere manier aan de hand hebben gehad. Er zijn veel mensen die beweren dat de mens van nature niet monogaam is, maar ik heb dat altijd hevig bestreden. Omdat ik ervan overtuigd was dat we weliswaar misschien van beesten afstammen, maar desondanks toch geen beesten meer zíjn. En dus beschikken over het nodige gezond verstand en enige impulscontrole. Echter, misschien is dat naïef. Misschien leggen we onszelf regels op die we helemaal niet kunnen naleven. Misschien zit het niet in onze natuur om trouw te zijn. Maar dat vind ik toch een beangstigende en vooral ook verdrietige gedachte.

Ik wil graag de rest van mijn leven gelukkig zijn met mijn man. Maar wat ik aan de lopende band om me heen zie gebeuren maakt me angstig dat dat een illusie is. Dat er een moment komt dat hij tegen iemand aanloopt waar hij geen weerstand aan kan bieden. Dat de krachten van de natuur gewoon te groot zijn en dat dat dan onze ondergang zal betekenen. Ik vertrouw mijn man en ik geloof in ons, maar zo langzamerhand weet ik niet meer of ik mezelf eigenlijk voor de gek houd. Al die andere stellen om ons heen stonden er namelijk precies zo in als wij. Het is niet alsof dat mensen zonder moralen waren die het allemaal niet zo nauw namen. In tegendeel zelfs. Maar het overkwam ze toch. Als ik naar mezelf kijk, naar mijn gevoel luister, denk ik te weten dat ik mijn man nooit zou bedriegen, alleen maar omdat ik een beetje geil werd van iemand anders. Zelfs als dat al een keer zou gebeuren, denk ik dat ik sterk genoeg zou zijn om aan die gevoelens geen gevolg te geven. En hij ook niet. Maar is dat echt zo, of is het wishful thinking? Houd ik mezelf eigenlijk voor de gek en zitten ook wij op de klok? Leven we in een monogame mythe en is het slechts een kwestie van tijd tot die keihard doorbroken word?

Was het leven maar echt zo makkelijk als je altijd dacht toen je nog 16 jaar was en vol romantische ideeën zat. Was de liefde maar echt dat sprookje dat eindigt met een happily ever after. Maar inmiddels weet ik dat sprookjes niet bestaan. Dat ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ misschien eerder uitzondering dan regel is. Omdat geluk voor de mens nou eenmaal blijkbaar niet genoeg is. Dat we allemaal een Noah Solloway of een Alison Bailey in ons hebben schuilen. En dat het beste wat we kunnen doen is vurig hopen dat we elkaar maar nooit tegen het lijf zullen lopen.

Lees ook: Polygamie is het nieuwe zwart (en waarom dat een utopie is)

Geschreven door

Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Vul hieronder je e-mailadres in en je krijgt van ons wekelijks een myndboost in je inbox.

Ja, ik ontvang graag de nieuwsbrief van Mynd. Mijn informatie wordt niet gedeeld met derden.

Nieuwsbrief?