1. “Je maakt je druk om niks”

Het hele perspectief van iemand die midden in een depressie zit is anders dan van een gezond persoon. Ik kon daadwerkelijk opzien tegen het buitenzetten van de vuilnis en een bezoekje aan de supermarkt. Helemaal zenuwachtig werd ik daarvan. Voor een depressieveling is het hele leven en de wereld rondom hem bedreigend. Probeer je daarin in te leven en laat iemand praten. Het helpt niet om te benadrukken dat iemand zich druk maakt over futiele zaken en je hoeft niet met oplossingen te komen, want die zijn niet pasklaar.

 

2. “Eigen schuld”

Het is heel belangrijk om het verschil te zien tussen iemand die in de put zit omdat hij bijvoorbeeld ontslagen is of iemand die in een depressie zit. Een depressie heeft niet altijd een aanwijsbare oorzaak en soms worden er wel redenen aangedragen, maar daar ligt ‘em de crux dan helemaal niet. Beschouw een depressief persoon als zieke, net zoals iemand die lichamelijk ziek is. Prijs iemand omdat hij/zij het toch maar allemaal volhoudt.

 

3. “Het gaat wel weer over”

Die vond ik altijd de allerlastigst. Alsof het een soort bevlieging is. Alsof je het niet serieus hoeft te nemen. Als je aan de buitenkant niet kunt zien hoe donker het binnen in iemand is, dan betekent dat niet dat het er niet is. Of dat iemand zich aanstelt en dat het wel over zal waaien. Een depressie is een echte aandoening en vaak kom je er niet uit zonder een medisch traject in te gaan. Psychologiseer dus niet zelf iemand van wie je denkt dat hij/zij depressief is, maar raad diegene aan om professionele hulp te zoeken.



4. “Misschien moet je anders gaan leven”

Mensen die een depressie krijgen, leiden vaak niet het meest regelmatige leven. Maar dat kun je niet aanwijzen als de oorzaak van een depressie, meer als de uitwassen van een persoonlijkheid die kan leiden tot een depressie. Ja, regelmaat en stabiliteit kunnen helpen om iemand uit een depressie te krijgen, maar als iemand diep-diep-diep in een donker hol zit, zijn er urgentere dingen waarop de focus moet liggen. Het is trouwens niet weg om iemand af en toe mee te nemen voor een wandelingetje. Toen ik in mijn hol zat, had ik aversie voor buitenlucht, maar het hielp me wel om nog een beetje contact te houden met de wereld om mij heen als ik eens in de zoveel tijd de straat opgesleurd werd.

 

5. “Nou ja, je kunt beter depressief zijn dan….”

Niet zeggen. Echt niet doen. Vooral niet als je een volledig gezond persoon bent. Dan weet je niet waarover je het hebt. Leed wegen is nooit een goed idee. Je kunt het een niet met het ander vergelijken. Je denkt misschien dat je iemand perspectief geeft door te zeggen dat het allemaal wel meevalt, maar daardoor geef je een depressief persoon (die sowieso al kampt met een schuldgevoel) alleen maar een nog groter schuldgevoel. Ja, hij/zij weet wel dat honger in Afrika een groter probleem is en dat hij/zij eigenlijk niks te zeuren heeft, maar nee, door dat te denken gaat de depressie niet over.

 

6. “Je moet gewoon positief denken”

Dit is dus hetzelfde als tegen iemand met een gebroken been zeggen dat ie positief moet denken. Dat helpt niet, want daar gaat een gebroken been niet van weg. Een depressieveling is überhaupt niet in staat om positief te denken. Nou ja, hij kan best tegen zichzelf zeggen: ‘ach, het valt allemaal wel mee’ maar de balans in zijn hersenen is zodanig verstoord dat het niet helpt.

 

7. “Weet je wat helpt? Hardlopen!”

Een wijdverbreid misverstand. Kijk, sporten/hardlopen is hartstikke goed om te doen als je al bezig bent met een psycholoog en eventueel medicatie slikt. Het kan je helpen om een ritme te creëren en om je stemming een beetje te boosten, maar het is geen medicijn op zich. Daarvoor moet er veel meer gebeuren.

 

8. “Zoek een nieuwe baan/ begin aan een nieuwe studie”

Uiteindelijk ligt de oorzaak van een depressie niet in een baan of een studie. Het kan dat iemands genezing in de weg gezeten wordt door een stressvolle baan of drukke studie, maar de wortel van het probleem ligt (meestal) in de hersenen. Daar hebben externe factoren over het algemeen niet zoveel mee van doen.

 

9. Tel je zegeningen

Alsof dat niet het eerste is wat je doet als je voelt dat je een depressie inrolt. ‘Maar ik heb toch een leuke baan, en een fijne man, en twee heerlijke kinderen, en een mooi huis, en we komen net terug uit Bali….’ Dat maakt dus niets uit. Je kunt nog zo’n rijk gevuld leven hebben; depressie dondert over alles heen. Niet voor niets plegen zelfs ouders van jonge kinderen soms zelfmoord. Dat is niet omdat ze niet van hun kinderen hielden. Dat is niet omdat ze niet zagen welk een geschenk het is om kinderen te hebben. Dat is niet omdat het ze niet uitmaakte hoe verdrietig die kinderen zullen zijn. Dat is puur het niet meer kunnen verdragen van de geestelijke pijn. Geen dag langer kunnen leven terwijl het vanbinnen oorlog is.



10. Iedereen heeft problemen

Tuurlijk, dat is waar. Maar dat neemt niet weg dat de persoon tegen wie je dit zegt kampt met een depressie. En die wordt niet minder door zo’n opmerking. Het enige wat je bewerkstelligt met zo’n opmerking is dat je de persoon in een depressie het gevoel geeft dat hij/zij zich aanstelt. Probeer je te verplaatsen in iemand, hoe moeilijk dat ook is. Een depressie voelt als een pikdonkere tunnel waar nooit licht naar binnenkomt, waar alleen pijn, angst en ander ellendig gevoel de boventoon voert en waarvan je denkt dat je er nooit meer uit zult komen.

 

11. Ik weet hoe je je voelt

Meerdere keren heb ik die naar mijn hoofd gekregen. Door mensen die ook wel eens ‘een dipje’ hadden ervaren. Voor iemand die depressief is, is het onmogelijk te reageren op zo’n uitspraak. Wederom: leed is niet te wegen, dus je kunt moeilijk zeggen: “Sorry, maar dat jij destijds een beetje down was, omdat je die baan niet kreeg dat is toch wel iets heel anders dan dagelijks plannen maken over hoe je een einde aan je leven gaat maken.”

Dus mocht je nu niet weten wat je moet zeggen tegen iemand die depressief is. Houd dan maar gewoon je mond. En hoop dat mensen dit stukje lezen.

Lees ook: Wat betekenen je dromen?