Femke over haar depressie: “Ik weiger me ervoor te schamen”

Femke (38) kampte tussen haar twintigste en dertigste met depressie. En niet alleen met de ziekte zelf maar ook met de moeite die de maatschappij er mee heeft. Zelfs Femke’s psychiater raadde haar aan om het maar stil te houden. Maar dat heeft ze nooit gedaan.

Uitleggen hoe het voelt om een depressie te hebben is bijna ondoenlijk. Ik zag laatst een stripje waarin de tekenaar het vergeleek met een grote zwarte hond die hem overal achtervolgde. Zelf spreek ik altijd van een zwarte deken die over mijn hoofd en schouders ligt. Een dikke, zware, zwarte deken, die zo groot is dat het onmogelijk is om er onderuit te kruipen. Maar die beschrijving is nog niet afdoende, want nu ik hem doe, merk ik dat ik me zelf al niet meer echt kan invoelen hoe het was. De laatste keer dat ik depressief was is namelijk alweer een tijdje geleden en het lijkt erop dat de geest zelfs de herinnering eraan blokkeert. Net zoals vrouwen zich vaak niet meer precies de pijn van hun bevalling kunnen herinneren. Pas als ze de ervaring nogmaals doormaken, beseffen ze: “Oh ja, dit was het.” En zo is het met depressie ook. Ik had er meerdere en tussentijds vergat ik hoe erg het was, maar als ik er weer in raakte, wist ik vanaf het allereerste moment: “Oh ja, dit is het.”

Ik heb in mijn leven niets meegemaakt wat erger is dan een depressie. Een depressie ontneemt je levenslust en dus de wil te leven. Er niet meer willen zijn. Dat was het enige waaraan ik dacht in die tijd. Ik probeerde het mensen uit te leggen, maar ze konden er niet bij. Wat ik snap, want nu ik gezond ben, snap ik het zelf niet eens meer. Gelukkig bevond ik me in een liefdevolle omgeving. Familie en vrienden steunden me zoveel ze konden en zeiden me dat ik altijd naar ze toe kon komen. In de rest van de maatschappij bleek dat niet zo te zijn, heb ik gemerkt. Er ligt enig taboe op het hebben van een depressie. Ik weet niet precies waarom. Waarschijnlijk omdat het zo ongrijpbaar is. Omdat je het niet aan kunt wijzen met een scan: “Kijk, hier zit het. De depressie” zoals je dat met een tumor bijvoorbeeld wel kunt doen. Misschien dat mensen het iets duisters vinden hebben en het moeilijk vinden om er met de depressieveling over te praten. Ik vermoed ook dat men geregeld denkt: “Wat betekent dat nu? Depressief? Ben je dan gek aan het worden?” En tsja, praten met een ‘gek’ is eng.

Ik zal nooit vergeten dat mijn psychiater tijdens mijn eerste depressie zei: “Als ik jou was, zou ik het hier niet teveel over hebben, want mensen begrijpen dit niet. En het zou je wel eens kunnen gaan schaden in je verdere loopbaan.” Op dat moment deed deze uitspraak me niet zoveel; die loopbaan interesseerde me niet. Het hele leven was irrelevant voor me geworden. Maar later, toen ik opkrabbelde, en nog later, toen ik er weer bovenop was, werd ik met terugwerkende kracht boos. Niet zozeer op die psychiater: hij had me er puur op gewezen hoe de maatschappij in elkaar zat, maar meer op die maatschappij. Ik besloot nooit en te nimmer mijn mond te houden over wat me was overkomen.

Sindsdien heb ik in verschillende media mijn verhaal gedaan en praat ik er met wie dat wil openlijk over. Je hoeft je namelijk niet te schamen als je een depressie hebt. Je kunt er niets aan doen. Het is een ziekte en ziektes overkomen je. Alsof iemand ook maar moeilijk doet als je diabetes blijkt te hebben. Nee hoor, dan krijg je voorlichting over hoe je moet gaan leven en hoe je insuline moet spuiten en reken maar dat mensen je er vaak op aan zullen spreken. Precies zoals dat met depressie zou moeten gaan. Het is namelijk al zwaar genoeg voor degene die aan deze ziekte lijdt om de weg naar boven weer te vinden. Praten helpt. Door destijds mijn zwarte gevoelens te delen, voelde ik me minder eenzaam. Stap voor stap verkreeg ik inzicht in hoe mijn geest werkt en hoe ik daarmee om moest gaan. Natuurlijk voelde ik me kwetsbaar en kon ook ik in den beginne niet om het schaamtegevoel heen, maar hoe meer ik er met mensen over sprak, hoe meer ik voelde dat ik niet veroordeeld werd. Dat delen begrip in de hand werkt. Dus: jij daar. Met je gevoel van moedeloosheid of je depressie. Laat schuld- en schaamtegevoel je niet in weg staan om te durven zeggen: “Het gaat niet zo goed met mij. Ik denk dat ik hulp nodig heb.”

 

Dit artikel is geschreven in opdracht van de Rijksoverheid, maar de inhoud is 100% van ons.

Op dinsdag 9 januari 2018 is het ministerie van VWS (Volksgezondheid) de campagne ‘Hey! Het is oké, maak depressie bespreekbaar’ gestart. Met deze campagne wil het ministerie van VWS het gesprek over depressie op gang brengen. Depressie komt vaker voor dan je denkt, je bent niet alleen. Praten helpt. Op het platform www.heyhelpt.nl kan je terecht kan voor meer informatie over depressie en tips om het gesprek hierover aan te gaan.

Lees hier meer over ons advertentiebeleid.

 

 

Geschreven door