Het recept voor geluk en succes? Meer flow in je leven!

Helemaal opgaan in een activiteit, hoe lekker is dat. Flow zou het geheim zijn naar geluk, omdat je meer plezier hebt in wat je doet en je je sneller nieuwe dingen eigen maakt. Hoe breng je meer flow in je leven?

Denk aan dat moment dat je van die Alpenhelling naar beneden skiede. Een route die je al wel eens had gedaan, maar die altijd lastig bleef. Tot nu. In opperste concentratie zet je af, beweegt van links naar rechts, en weer terug. Je ski’s snijden door de verse sneeuw. Je hebt al je aandacht nodig om niet te vallen, maar tegelijkertijd gaat het vanzelf. Je hebt het gevoel dat je boven je eigen kunnen uitstijgt, je sneller en flexibeler bent dan normaal. Even lijkt de wereld stil te staan, is er niets dan jij, jouw bewegingen, de sneeuw, de bergen om je heen.

Als je geen skiër bent, komt er misschien een ander voorbeeld in je op waarbij je helemaal opging in iets. Intensief sporten, muziek maken, schilderen, schrijven, gamen, werken aan een moeilijk maar inspirerend project. Een moment waarop je helemaal in het moment was en de stroom van de activiteit je als vanzelf meevoerde.

Hoewel het concept al eeuwenlang bekend is in oosterse religies, gaf de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi er de naam ‘flow’ aan en deed er onderzoek naar. Hij interviewde duizenden mensen: schakers, bergbeklimmers, tennissers, balletdansers, chirurgen, en concludeerde dat flow een universele ervaring is.

Het heeft de volgende kenmerken:

  • Je hebt een duidelijk doel voor ogen.
  • Je voelt je supergeconcentreerd.
  • Je bent je niet bewust van jezelf of je omgeving, je gaat helemaal op in je activiteit.
  • De tijd vliegt voorbij zonder dat je er erg in hebt.
  • Er is een juiste balans tussen gemak en uitdaging.
  • Je ziet heel concreet resultaat van je handelen. Je kunt snel inspelen op dingen die niet lukken en ze ombuigen.
  • Daardoor heb je een gevoel van controle over de situatie, zonder dat je op de automatischepiloot-stand staat.
  • Je krijgt direct een goed gevoel over de activiteit, bijvoorbeeld omdat je het leuk vindt.

Flow is een van de schaarse momenten dat je met je aandacht helemaal opgaat in een specifieke taak, je jezelf ‘verliest’. Flow is een afwezigheid van mentale ruis, van gedachten, zorgen en oordelen die je de hele dag door hebt. Het is bevrijdend, bevredigend, spannend, door de perfecte combinatie van skills, uitdaging en focus. Moeilijk! Maar ik kan het! En het gaat als een trein! LEKKER!

Flow is niet hetzelfde als hyperfocus, waarin het opeens drie uur later is terwijl je je echt had voorgenomen dat je maar tien minuutjes een spelletje op je telefoon ging doen of Facebook ging checken. Ook al voelt dat ook lekker, het heeft niet echt een duidelijk doel en geeft geen actieve energie.

Het is tegenwoordig best moeilijk om helemaal gefocust te zijn op één ding. We worden constant afgeleid door informatie van buitenaf en door onze eigen gedachten, herinneringen, verwachtingen en oordelen. Flow ontstaat niet zomaar met een knip van de vingers. Het enige wat je kunt doen is een situatie scheppen waarin het zou kunnen gebeuren, de obstakels uit de weg ruimen. Zo kun je dat aanpakken:

  • Vraag je af: wanneer in je leven heb je flow gevoeld. Wat deed je toen? Wat was daarvoor nodig?
  • Flow kun je het beste voelen als je iets doet wat je leuk vindt en al (een beetje) kunt, maar toch ook nog best een uitdaging vindt. Wat kan dat zijn voor jou?
  • Je activiteit heeft een duidelijk doel, al was het maar ‘ergens beter in worden’. Als je niet heel duidelijk weet wat je doet en waarom, dan kan twijfel je de mogelijkheid ontnemen in een flow te raken.
  • Maak het uitdagend en gevarieerd. Geef jezelf bijvoorbeeld een tijdslimiet. Kijk of er een methode is om wat je altijd doet op een andere manier te doen. Maai het gras bijvoorbeeld in een wiskundig patroon. Routine hebben in iets is handig, maar het kan ook zorgen voor verveling en uitstelgedrag.
  • Flow op je werk kun je bereiken als je doelen duidelijk zijn, de feedback direct is en er een goede balans is tussen mogelijkheden en vaardigheden. Dat je weet hoe jouw werk in het grotere geheel past en of je op de goede weg bent.
  • Ruim genoeg tijd in. Het duurt altijd even, zeg minstens een kwartier, om de rust te krijgen om in een flow te raken. En nog langer tot je echt volledig opgaat in je taak. Als je er eenmaal inzit wil je er het maximale uit kunnen halen.
  • Minimaliseer afleiding, want dat onderbreekt je staat van flow.
  • Houd je emoties in de gaten. Als je moeite blijft hebben om in de flow te raken, vraag je af hoe je je voelt. Opgewonden? Boos? Gespannen? Angstig? Ga dan even iets anders doen, iets wat je zal kalmeren. Voel je je juist moe, verveeld of ongefocust? Ga dan een rondje rennen, eet iets gezonds, kijk een serie waar je van moet lachen, lees iets waar je je normaal gesproken geïnspireerd door voelt, iets om je energie te geven.
  • Zet door. Je komt niet bij iedere activiteit zomaar in een flow. In het begin ben je bijvoorbeeld nog niet goed genoeg. Als je je skills ontwikkelt zal de kans dat je in een flow raakt steeds groter worden.

Flow is behoorlijk fantastisch. Het voelt fijn. Het leidt tot meer geluk en succes, omdat je meer plezier hebt in wat je doet en je makkelijker nieuwe vaardigheden eigen maakt. Als je je geest of lichaam uitdaagt om verder te gaan dan normaal, om iets te bereiken wat je moeilijk maar wel waardevol vindt, dan geeft dat een heerlijke boost zelfvertrouwen.

Een potentieel nadeel van flow kan zijn dat je zó opgaat in wat je aan het doen bent, dat je even vergeet dat er een gezin op je aan het wachten is aan de eettafel… Maar ja.

Lees ook: Authentieker en gelukkiger worden? Ga eens terug naar je kindertijd

 

Geschreven door

Merel is freelance journalist. Ze houdt ervan het leven en zichzelf grondig te onderzoeken en daar uitgebreide analyses op los te laten. Verder houdt ze ook nogal van filmpjes over poezen. En luiaards. En rennende minivarkentjes en springende geitjes (liefst van de rug van een paard). Kortom: vaak komt Merel dus niet echt aan schrijven toe.