Praat je vaak met je handen? Dan straal je charisma uit (en meer..)

Heeft iemand je ooit uitgelachen omdat je zoveel met je handen beweegt tijdens het praten? Of schrok je je wezenloos van je woeste gewapper toen je jezelf eens zag op film? Weest niet bevreesd: het is juist hartstikke goed, voor jouzelf en de mensen om je heen.

Het gebruiken van onze handen tijdens het praten is heel natuurlijk voor ons. We kunnen het gewoonweg niet helpen. Probeer het maar eens te laten. Moeilijk! Dat ‘gesticuleren’, zoals bewegen met je handen sjiek heet, is een prachtig voorbeeld van de samenwerking tussen lichaam en geest.
Die wapperhandjes zijn een hele krachtige vorm van communicatie. Naast de woorden die uit je mond komen kun je ook aan je handen zien wat voor gedachten en gevoelens je hebt. Ook al kan het er soms wat onrustig uitzien, het is voor anderen heel fijn: ze snappen beter wat je bedoelt. Hoe gepassioneerder iemand is over een onderwerp, hoe grootser de gebaren zijn over het algemeen. De toehoorders weten dan: deze persoon is écht enthousiast.

Er is veel onderzoek gedaan naar lichaamstaal in het algemeen en handgebaren in het bijzonder. Bijvoorbeeld door de Amerikaanse Carol Kinsey Goman, die er een aantal boeken over schreef, onder andere ‘The Nonverbal Advantage: Secrets and Science of Body Language at Work’ en ‘The Silent Language of Leaders’. Zo is bekend dat kinderen van anderhalf die veel hun handen gebruiken bij het praten, later beter in taal blijken te zijn. Volwassenen met beweeglijke handen worden door anderen gezien als aangenaam, warm en energiek. En charismatisch, want die enthousiaste gebaren kunnen heel aanstekelijk zijn. Veel (wereld)leiders gebruiken hun handen dan ook veel bij het spreken.
Belangrijk hierbij is wel dat je je handen een beetje onder controle houdt: houd ze voor je, in de buurt van je lichaam. Als je gebaren boven je schouders uitkomen, gaat dat er juist een beetje out of control uitzien. Een opmerkelijk detail: oprechte handgebaren komen altijd iets vóór de woorden die erbij horen. Dat pikken luisteraars feilloos op. Als je eerst iets zegt en daarná pas het handgebaar erbij maakt, komt het onoprecht over.

Een groep onderzoekers analyseerde TED-toespraken van bekende en minder bekende mensen, en zagen dat in de populaire toespraken twee keer zoveel handgebaren werden gebruikt. De mensen die hun armen veelal langs hun lichaam lieten hangen of hun handen in elkaar staken voor hun buik, werden minder goed beoordeeld. Het is alsof het publiek bij hen automatisch denkt: deze persoon gelooft zelf niet eens in zijn of haar verhaal. Handgebaren hebben dus een grote invloed op het vertrouwen dat mensen hebben in wat je zegt.
Daarnaast hebben jouw handgebaren ook een direct positief effect op jouzelf. Ze helpen je je gedachten helderder te maken, betere woorden te vinden, op relevante herinneringen te komen. Ook onthoud je iets beter als je er handgebaren bij hebt gemaakt. Je gebaren kunnen er zelfs voor zorgen dat je van gedachten verandert: stel je zegt A, maar je handen communiceren B. Dan kun je je opeens realiseren: ik vind A eigenlijk helemaal niet juist, maar B!

Nog wat leuke weetjes. Er zijn gespreksonderwerpen waarbij we vaker handgebaren gebruiken, zag een Canadese onderzoeker aan de Universiteit van Alberta:
– We gebruiken meer handgebaren als we levendige beelden voor ogen hebben bij het vertellen van een verhaal. Zo gebruik je vaak meer gebaren bij het omschrijven van een specifieke herinnering dan als je een normale dag beschrijft.
– Mensen die moeite hebben om de juiste woorden te vinden, gebruiken vaak meer handgebaren.
– Datzelfde geldt ook voor mensen die meerdere talen spreken.

Er zijn handgebaren die over de hele wereld dezelfde betekenis lijken te hebben:
– Als je je handen helemaal niet gebruikt, lijkt je ongeïnteresseerd, onverschillig of onoprecht.
– Als je je handen verborgen houdt, is het moeilijk voor anderen om je vertrouwen.
– Als je je handen open houdt, in een schuine hoek van 45 graden (de palmen richting elkaar), geeft dat aan dat je open en eerlijk bent (of wil je dat je zo overkomt).
– Als je je handen in dezelfde houding houdt, maar dan verder uit elkaar en je palmen iets meer naar je publiek gericht, dan straalt dat iets groots uit, een beetje alsof je God bent en de waarheid in pacht hebt.
– Als je je handen open hebt, met de palmen naar beneden gericht, laat dat zien dat je zeker bent waar je over praat.
– Als je je handpalmen naar elkaar richt en je vingertoppen tegen elkaar houdt, geeft dat de indruk dat jij een expert bent op dit onderwerp.
– Als je vuisten maakt of steeds je gezicht, haar of nek aanraakt, dan lijk je nerveus of twijfelachtig.
– Als jouw handgebaren groter zijn dan de contouren van je lichaam, dan vertel je over een heel groot idee of concept. Maar als jouw gebaren de hele tijd zo groot zijn, dan kom je nogal chaotisch over.

Lees ook: Kan jij goed communiceren?

(Beeld: Unsplash)

Geschreven door

Merel is freelance journalist. Ze houdt ervan het leven en zichzelf grondig te onderzoeken en daar uitgebreide analyses op los te laten. Verder houdt ze ook nogal van filmpjes over poezen. En luiaards. En rennende minivarkentjes en springende geitjes (liefst van de rug van een paard). Kortom: vaak komt Merel dus niet echt aan schrijven toe.