Taboe: Femke wil iets kwijt over euthanasie…

Femke las onlangs op LINDAnieuws een artikel over de 20-jarige Maud die zichzelf het leven ontnam door voor de trein te gaan staan. Volgens haar moeder had er voor haar dochter de mogelijkheid moeten zijn om in aanmerking te komen voor euthanasie. Femke is hier diep diep geschokt over.

Het leven voelt niet voor iedereen hetzelfde. Daar ben ik allang achter. Ik heb periodes dat ik me van dag naar dag sleep. Het leven weegt nu eenmaal zwaar op mijn schouders. Ik vermoed ietwat zwaarder dan voor anderen, al kan ik hier nooit echt over oordelen. Verantwoordelijkheden, dingen moeten, praten met anderen, de emoties van anderen, het idee dat ik dit misschien nog wel tot mijn tachtigste of negentigste moet doen….het voelt soms ondoenlijk, maar gelukkig kan ik zeggen dat de ‘lichte’ perioden talrijker zijn.

Er was een tijdspanne, tussen mijn twintigste en vierentwintigste, dat ik me elke dag afvroeg wat ik hier op aarde te zoeken had.  “Ik wil er gewoon niet zijn” is een uitspraak die ik ontelbare keren deed. Er. Niet. Zijn. Het was mijn grootste droom. Pas dan zou ik rust voelen, geen (werk)druk van de maatschappij om te presteren, geen (sociale) druk om me te conformeren aan leeftijdsgenoten, geen administratie, geen taakjes, geen verwachtingen, geen lastige relaties met mensen, geen leegte, geen levensomvattende vragen die me helemaal gek maakten en waarop niemand me het antwoord kon geven. Helemaal niets. Mijn hoofd was zo zwaar. Mijn hart zo vol van misselijkmakende pijn. Mijn lijf uitgeput van elke dag weer opstaan en de oorlog van het leven te moeten voeren. Waarom? vroeg ik mezelf dagelijks af. Waarom moet ik dit doen? Het doet me nog steeds zeer om het te zeggen, maar ja…ik wilde dood. Geschept worden door een auto. Neerstorten met een vliegtuig. Een hartaanval. Het maakte me niet uit hoe, maar elke dag dacht ik eraan. Ik heb langs het spoor lopen dralen met het idee: Wat als…

Ik deed het niet. Godzijdank. Maar wat als me de mogelijkheid was geboden om me op een humane manier van het leven te kwijten? Een spuitje, inslapen en dan bevrijd zijn? Hoe aantrekkelijk was dat idee geweest? Niet meer tientallen jaren voort te hoeven. Als de hulpverleners me toegestaan hadden om mijn gedachten uit te werken om eruit te stappen in plaats van de focus altijd te richten op overleven. Wat was er dan gebeurd?

Begrijp me goed. Ik ben niet tegen euthanasie, maar de kant die het momenteel opgaat met deze samenleving bevalt me helemaal niet. Oudere mensen die geen zin meer hebben in het leven, demente mensen die ‘hupsakee’ roepen interpreteren als wilsbekwame personen die bedoelen dat ze dood willen en nu dan de vraag of ook een meisje van twintig het recht zou moeten krijgen om euthanasie te krijgen. Want zij is uiteindelijk voor een trein gesprongen, dus ze wilde het echt. En het was toch beter geweest als zij gewoon in haar bed had kunnen sterven. Toch?

Er moeten grenzen gesteld worden aan euthanasie en wat mij betreft liggen die voorlopig nog met name bij uitbehandelde doodzieke mensen en mondjesmaat bij mensen die tientallen jaren lang depressief of heel zwaar geestelijk ziek zijn geweest. Voor de overige gevallen denk ik dat de focus niet op de dood maar op het leven moet liggen. Waarom klinken er zoveel geluiden van ouderen die eruit willen stappen als ze klaar zijn met leven? Misschien wel omdat onze samenleving zo gruwelijk verindividualiseert is dat die mensen eenzaam zijn. Doe eerst daar wat aan, voordat je spuitjes gaat zetten. Voor psychisch zieke mensen zoals de 20-jarige Maud en ikzelf moet je ALLES uit de kast halen. Elke therapie,  mindfullness leefgemeenschappen in India, elke pil…er is gewoon geen opgeven als je zo jong bent. Ja, het is verschrikkelijk voor de betrokkene en de familie, maar wie heeft ons beloofd dat het leven makkelijk zou zijn? Het geluk is niet eerlijk verdeeld over de wereld en sommige mensen moeten dagelijks oorlog voeren waar het bestaan van anderen voortkabbelt.

Maud heeft niet kunnen wachten op herstel, op betere tijden. Haar leven voelde te zwaar en ze nam uiteindelijk het heft in eigen handen. Dit betekent echter niet dat wij als samenleving de verantwoordelijkheid op ons hadden moeten nemen om haar euthanasie te geven. Het enige wat wij moeten doen is mensen zoals Maud steunen, ze zorg geven waar we kunnen en ze niet opgeven. Want er is hoop voor diep-depressieve mensen, niet voor iedereen, maar je kunt mij niet vertellen dat er bij een 20-jarig meisje alles uit de kast gehaald is. Hoe anders had haar leven eruit kunnen zien als zij de dertig had gehaald? Adolescenten en depressie is een verschrikkelijke combinatie en het leven kan behapbaarder zijn naarmate het vordert.

Ik ben daar zelf het schoolvoorbeeld van. Dertig worden, een basis vinden, een kind krijgen, rust vinden in het feit dat je af en toe moet meebuigen, leren je niet door alles te laten raken…het zijn zware lessen geweest en ik heb er samen met een professionals hard aan moeten werken om te zijn waar ik nu ben.

Wat had ik dit Maud ook gegund.

Haar keuze moet wat mij betreft niet leiden tot de vraag of we 20-jarigen geesteszieke mensen euthanasie willen verlenen, maar hoe we als samenleving kunnen zorgen dat deze mensen zich geborgen voelen en de kracht kunnen vinden om het leven langer vol te houden. Omdat genezing kan. Omdat leven met een zware geest kan. Omdat we niet moeten streven naar een samenleving waaruit het lijden volledig wordt weggesneden en iedereen jong, vrolijk en gezond van lijf en leden is. Dat kan wat mij betreft niet de bedoeling zijn.

LEES OOK: Dit is de belangrijkste les die ik heb geleerd van mijn depressie

Geschreven door