Waarom het niet erg is meer vragen te hebben dan antwoorden

Er zijn tijden dat we opeens nauwelijks antwoorden lijken te hebben, alleen maar vragen. Het is moeilijk dat te laten voor wat het is, maar wel heel belangrijk. Omarm die onzekerheid!

Toen we jong waren vonden we het normaal om vragen te hebben. Met een voet in de moederschoot en eentje in de grotemensenwereld stonden we voor de taak erachter te komen wie we zijn, waar we voor staan, wat we willen bereiken en hoe we daar moeten komen.

Lees ook: Onzeker? Niet nodig, want het gaat vaak helemaal niet over jou!

Elke stap zou ons dichterbij de antwoorden brengen op deze vragen. We studeerden, kregen baantjes en banen, relatietjes en relaties, kinderen. We werkten hard, op ieder terrein. Want productiviteit, dat zou antwoorden brengen. Altijd bleven we streven naar meer. Want als we ‘er’ zouden zijn, dan zou alles duidelijk worden, en goed zijn.

We leven in een welvarend land met veel kansen en mogelijkheden om ons optimaal te ontplooien. Die overvloed aan keuzes is fijn, maar zorgt ook voor verwarring en onrust. We zijn gewend veel invloed te kunnen uitoefenen op de wereld en ons leven. Maar dat schept de verwachting dat we invloed zouden hebben op alles. Dat is niet zo.

Onze ambities brengen ons verder, maar geven niet antwoord op al onze vragen. Sterker nog, met elk nieuw antwoord lijkt er een nieuwe vraag te komen. Naarmate we ouder worden komen we erachter dat we eigenlijk helemaal niets zeker weten, nog minder dan vroeger lijkt het wel. Dat het leven chaotisch en verwarrend is. Want hoe doe je dat eigenlijk, een huishouden runnen, een relatie voeden, een baan uitdagend houden, kinderen opvoeden tot sterke, zelfstandige volwassenen?

We piekeren wat af. Terwijl, antwoorden kun je niet altijd afdwingen. We denken oplossingen te vinden in nieuwe relaties, nieuwe kleren, nieuwe pakken koek en flessen wijn. Of in ieder geval troost. Maar dat is op lange termijn helemaal niet houdbaar.

Wat wel?

  • Gun het jezelf je een tijd ongemakkelijk te voelen. Het is niet erg om vragen te hebben en geen antwoorden. Om je onrustig te voelen, stuurloos zelfs. Er is geen eenduidige manier om antwoorden te vinden op belangrijke vragen, geen quick fix, ook al willen we dat graag. Er is al onrust en het feit dat we dat niet weg kunnen nemen, brengt nog meer onrust met zich mee. Haal die tweede laag eraf. Heb vertrouwen, geen enkele situatie duurt eeuwig, ook deze niet. Eens zal er meer duidelijkheid komen (en daarmee uiteraard weer nieuwe vragen).
  • Houd het grotere doel voor ogen. De mensen met wie je tijd wil doorbrengen. Het gevoel dat je jezelf wil ontplooien, al weet je nog niet precies hoe. Of houd het klein. Geniet van nieuwe planten in je tuin zetten, sleutelen aan je motor of spelletjes doen met je kinderen. Doe dingen waar jij rust of juist energie uit haalt.
  • Wees nieuwsgierig. Je bent telkens opnieuw een beginneling. Treedt de wereld en het leven met een open houding tegemoet. Probeer uit. Het is oké de exacte antwoorden niet te hebben, je te vergissen, fouten te maken, opnieuw te beginnen.
  • Antwoorden vind je niet alleen met je hoofd. Je vindt ze vooral in je gevoel. Verwacht ook niet dat je ze helemaal zult kunnen doorgronden, verwoorden, uitleggen, aan jezelf of aan anderen. Je hoeft ook niet alles rationeel te begrijpen. Voel.

De dichter Rainer Maria Rilke verwoordde het prachtig in de brief die hij in 1929 schreef aan een vriend (gepubliceerd in ‘Brieven aan een jonge dichter’):

‘Heb geduld met alles wat onopgelost is in je hart. Probeer je vragen met liefde te bezien, als kamers die gesloten zijn of als boeken in een volslagen vreemde taal. Zoek nog niet naar antwoorden. Die kunnen je nog niet gegeven worden, omdat je niet in staat zou zijn ze te leven. En het gaat erom alles te ‘leven’. Leef nu de vragen. Misschien zul je jezelf dan geleidelijk, zonder het te merken, ooit op een dag in het antwoord terugvinden.’

Antwoorden dienen zich niet altijd luid en duidelijk aan. Verandering sluipt erin. Misschien word je wakker op een morgen en voel je je opeens anders. Waarom weet je niet, en het is ook niet zo dat je opeens alles snapt, maar op de een of andere manier is de wereld ietsje gekanteld en is er plots vanalles op z’n plek gevallen. Tot die tijd: leef je vragen.

Lees ook: Waarom je leven soms niet over liefde gaat – maar over iets groters

Geschreven door

Merel is freelance journalist. Ze houdt ervan het leven en zichzelf grondig te onderzoeken en daar uitgebreide analyses op los te laten. Verder houdt ze ook nogal van filmpjes over poezen. En luiaards. En rennende minivarkentjes en springende geitjes (liefst van de rug van een paard). Kortom: vaak komt Merel dus niet echt aan schrijven toe.