Waarom kwetsbaarheid je moedig maakt

Voor kleine dingen is soms moed nodig: als enige je mond opentrekken tegen een baas, in je eentje een bedrijf opzetten, of iemand bellen die iemand heeft verloren. Het maakt je kwetsbaar, maar ook moedig. Kun je het leren, of is het een aangeboren kwaliteit?

Zou je de ijskoude sloot inspringen om een automobilist te redden? Ga je letterlijk door het vuur om je buurvrouw te redden? Zoiets kun je niet weten, tot de noodsituatie zich aandient. Een ding wat zeker is, is dat moed intrigeert. Eindeloos veel films gaan over helden. Van verzetshelden tot eigentijdse varianten op Robin Hood, we zouden allemaal wel iets van hun gouden glans willen hebben. De vraag is: kun je leren om moedig te zijn, of is dit een aangeboren kwaliteit die slechts is weggelegd voor een enkele geluksvogel? Onderzoekers weten er niet het fijne van, er is nog te weinig bekend om te kunnen stellen of de mate van moed genetisch bepaald is. 

Wel bewezen is dat angst afneemt wanneer mensen leren omgaan met een bedreiging door training. Van luchtvaartpersoneel wordt geëist dat ze oefenen tot ze in staat zijn om een vliegtuig gevuld met passagiers binnen 90 seconden leeg te krijgen. Door training kunnen we allemaal moediger worden. Goede kans dat je dit zelf ondervond bij het overwinnen van een alledaagse angst, zoals het geven van een presentatie. Je dwingt je jezelf om een eerste keer te spreken voor een klein plukje collega’s. Als je je door die haast verlammende angst heen hebt gebeten, zet je jezelf op het podium voor een grotere groep. De zenuwen grijpen je naar de keel. Maar je gaat door, want je merkt ook dat het steeds wat minder eng wordt. Zo train je je moed alsof het een spier is, niet in de sportschool, maar op kantoor of in het debat-café.

Professor Brené Brown, bekend van de bestsellers De moed van imperfectie en De kracht van kwetsbaarheid, wil aanzetten om een stap verder te gaan bij het trainen van je eigen moed. Volgens haar zijn we bang om te laten zien wie we werkelijk zijn. Ons leven wordt beheerst door die angst, we doen ons best om onze kwetsbaarheid vooral niet te laten zien. Terwijl je blootgeven juist is wat ons moediger kan maken. Moed en kwetsbaarheid zijn aan elkaar gelieerd volgens Brown, en als je oefent met het ontwikkelen van deze twee kwaliteiten kun je je levensgeluk sterk verbeteren. Om onze angsten te overwinnen zullen we onszelf de spreekwoordelijke arena in moeten plaatsen en ons blootstellen aan kritiek en schaamtevolle momenten. Zeg ja tegen die date terwijl je bang bent dat je die avond alleen maar met heimwee aan je ex kunt denken. Vertel over je faillissement. Zo bouw je een moedig karakter op.

Moed komt in verschillende gedaanten. Je kunt moedig zijn als ondernemer, als degene die als enige in een groep het lef heeft om voor de eigen mening op te komen. Iets waar maar weinig mensen moed voor kunnen opbrengen, is een bekende opbellen die een dierbare heeft verloren. Dit vinden we volgens Brown verschrikkelijk moeilijk. Toch doen. Je zou kunnen zeggen dat je het verlies niet kunt fixen, maar dat je samen door de pijn wilt gaan. Volgens de professor zul je een aangenaam, krachtig moment ervaren nadat je het gesprek hebt beëindigd. It makes sense, het voelt helemaal niet goed om lafjes niks te laten horen.

Het redden van een automobilist in de sloot is van een ander kaliber dan de mentale krachtacties van Brené Brown. Mocht je het idee hebben dat je een enorm watje bent als het gaat om zo’n fysieke reddingsactie, zou je nog eens versteld kunnen staan van jezelf op het moment dat die automobilist voor je neus het water in rijdt. In extreme situaties kan er iets in je hersenen gebeuren wat aanzet tot buitengewone heldendaden. Zo kan bij het vrijkomen van het hormoon en neurotransmitter noradrenaline een effect optreden dat vergelijkbaar is met amfetaminen. Je concentratie is messcherp. De tijd lijkt te vertragen. En dan kan het zomaar gebeuren dat je head first achter die automobilist aanspringt, sneller dan je ooit voor mogelijk had gehouden.

Lees ook: 14 aanmoedigende quotes voor groei

Geschreven door

Journalist, online ondernemer en mede-oprichter van Snippet Media. Heeft zichzelf al meerdere malen opnieuw uitgevonden in werk, de liefde en het leven.