Wat je kunt doen als je omgeving vergeet dat je nog steeds rouwt

Als je een dierbare bent verloren, is de buitenwereld in het begin heel geïnteresseerd in hoe het met je gaat. Maar na verloop van tijd wordt die aandacht minder. Terwijl jij vanbinnen nog steeds kapot gaat. Niemand die het ziet. Wat doe je dan?

Myrthe (42) verloor anderhalf jaar geleden haar man Michel aan uitgezaaide maagkanker. Het stel was sinds hun achttiende jaar samen en had (bewust) geen kinderen (maar wel twee honden). Myrthe is door de dood van haar man totaal onthand. De eerste maanden keerde ze zich naar binnen; ze kwam het huis niet uit en lag onder een dekentje op de bank te snotteren. Toen ze zichzelf een beetje bijeen had geraapt en weer aan het werk ging, zette ze haar ‘het gaat wel’-masker op. Klaarblijkelijk werkte dit zo goed dat haar omgeving er vanuit gaat dat het ergste achter de rug is. Er wordt amper meer over Michel gepraat, behalve dan: “Wel knap hoor, dat je zo sterk ben.” Maar Myrthe voelt zich niet sterk en zou graag willen dat mensen met haar praten over de rouw die ze voelt om het verlies van haar maatje. “Ik mis hem elke dag. Bij alles. Ik doe mijn best om mee te doen in deze maatschappij, maar ik voel me er buiten staan. Ik lig van binnen nog steeds in stukken, maar ik heb het idee dat dat na anderhalf jaar niet meer mag.”

Meepraten over rouwen? Dat kan op het forum van Wie troost mij?

Hoe breng je omstanders aan hun verstand dat rouw niet 1-2-3 over is. Dat mensen die rouwen vaak wel jaren een open wond zijn en aandacht nodig hebben. Rouwdeskundige Leoniek van der Maarel: “Het trieste is dat het heel moeilijk is voor een ander om te begrijpen hoe iemand zich voelt die een dierbare verloren is. Als je dat zelf niet meegemaakt hebt, dan blijft het gissen. Het is voor de rouwende zelf vaak ook niet goed onder woorden te brengen.”

De buitenwereld denkt over het algemeen dat rouwen lineair verloopt, dus als ze je een keertje hebben zien lachen op een feestje ontstaat het idee dat het wel weer gaat. Dat de weg omhoog is ingezet. Van der Maarel: “Maar zo werkt het niet. Rouwen is één stap vooruit en twee achteruit. En als je wil dat mensen zich daar bewust van zijn, moet je dat tegen ze zeggen. Aan het begin van je rouwproces heb je vaak veel erkenning nodig van je omgeving en het is zwaar als je dat niet krijgt. Zeg waar je behoefte aan hebt, geef mensen de kans om te zien hoe het diep van binnen bij jou zit. Voor jou is het goed om veel over je dierbare te praten, dus doe dat dan ook. Mettertijd wordt die behoefte om erkenning minder. Dan houd je je gemis vaak dichter bij jezelf en heb je minder de behoefte om het te delen.”

Dat mensen de neiging hebben al vrij snel te stoppen met het spreken over de overledene of het benoemen van wat er gebeurd is, komt niet uit desinteresse, maar omdat ze het lastig vinden om jou met verdriet te zien. Elk lachje op jouw gezicht grijpen ze aan: “Nou het gaat toch wel weer een stukje beter, he?” Mensen voelen zich machteloos in wat ze kunnen doen om de rouwende te helpen en dus willen ze geloven en hopen dat je de boel al wel weer een beetje op de rit hebt.

Mocht jij nu zo iemand zijn die moeite heeft met het benoemen van het verdriet waarmee een rouwende in jouw buurt nog steeds zit, bedenk dan dat iets zeggen altijd beter is dan negeren. Van der Maarel: “Probeer te laten merken dat jij de overledene ook heus niet vergeten bent. Breng het gesprek erop in gewone dagelijkse situaties. Als je bij iemand thuis bent en je ziet een foto van de overledene staan, zeg: ‘Goh, wat is het alweer een tijd geleden he?’ of durf bijvoorbeeld te constateren dat de kinderen wel heel erg op hun overleden vader lijken. Dit kan openingen geven voor een gesprek.”

LEES OOK: Hoe helpt muziek bij het delen van verdriet 

LEES OOK: Als het lijden ondraaglijk is 

LEES OOK: Ik zette mijn verdriet op papier. Dat hielp!

Wie Troost Mij? is een online ontmoetingsplek voor en door nabestaanden. Hier kun je onder andere artikelen lezen op het blog, meepraten op het forum of een ster plaatsen voor je dierbare in de Sterrenhemel. Maak eenvoudig een account aan om je verhaal te vertellen en om te reageren op berichten van lotgenoten. Wie Troost Mij? is een initiatief van Monuta.

Geschreven door