12 manieren om jezelf te vergeven (en het maakt niet uit wat je deed)

Oke, dus je deed het. Dat ene, dat waar je nu spijt van hebt, waar ze achter kwamen, en waar je niet aan kan stoppen met denken. Vanwege schuld, of schaamte, of stress. Het enige dat erop zit is jezelf te vergeven. Maar IEW. En hoe doe je dat eigenlijk?

Misschien dat God alles vergeeft, maar op aarde is het ondertussen een ander spelletje. Want misschien dat we anderen dan wel kunnen vergeven, maar hoe vergeef je jezelf? Bijvoorbeeld als je je man bedroog, of je je vrouw bedroog, als je je moeder naar een verzorgingstehuis bracht tegen haar zin, of je kind naar het speciaal onderwijs. Als je die veel te dure jurk kocht of toch weer een pakje sigaretten leeg rookte. Als je iets lelijks zei over die ene collega, of gewoon veel erger: als je je ouders niet goed behandelde. Als je mensen pijn deed, al dan niet bedoeld. Waardoor je een constant zeurend gevoel van schuld ervaart, dat stress oplevert. En schuld. En een laag zelfbeeld bovendien, waarnaar anderen je gaan behandelen.
Het enige dat dan helpt is jezelf vergeven. En dat is iets heel anders dan sorry zeggen en doorgaan, maar gaat over jezelf daadwerkelijk realiseren wat je hebt gedaan, die fouten onder ogen zien en het leven weer instappen. Zonder iets goed te willen praten en zonder het te vergeten, maar wel met een gezonde zelfkennis en verantwoordelijkheid. Voor jezelf, en daarmee dus ook voor anderen. Want dat je weet dat je iets fout deed is niet voor niets, en het gebeurde waarschijnlijk met een reden. Maar voor alles is een tijd en plaats, en je je hele leven rot voelen over wat je deed is zinloos. Tijd om dat boek dus te sluiten, en dat doe je zo:

1. Categoriseer je ‘vergrijp’
En wees HEEL precies. Wat deed je dat nu schuurt? Zelfdestructief gedrag (roken, drinken, drugs)? Deed je iemand pijn met je woorden? Had je in moeten grijpen in een situatie maar deed je het niet? Liet je je relatie falen? Of de opvoeding van je kind(eren)? Moest je een beslissing nemen die goed was voor jou, maar niet voor een ander? Zie onder ogen wat er vergeven moet worden bij jezelf. Waar ging het over?

2. Luister naar je gevoel
En vertel wat je dwars zit aan mensen die je vertrouwt. We zijn geneigd om onze gevoelens van schuld voor ons te houden, maar openheid is de eerste stap naar heling. Iedereen maakt fouten, op verschillende niveau’s. Daar open over zijn houdt depressie, faalangst en ontkenning buiten de deur. Met alle negatieve emoties van dien.

3. Begrijp wat je wilt
Misschien wil je het goedmaken met een ander, maar dat hoeft niet per se. Dit kan ook betekenen dat je los wilt komen van je schuldgevoel, schaamte of verwijten die je omringen. Misschien wil je wel gewoon rust. Ga na bij jezelf waar je behoefte aan hebt.

4. Ontdek onrealistische verwachtingen
We zijn allemaal opgevoed met een beeld van ‘ideaal gedrag’, maar de vraag is of dat bestaat. Dat je vader een beroerte kreeg hoeft dus niet te betekenen dat je hem in huis neemt, dat je een kind kreeg wil niet zeggen dat je er altijd voor hem of haar wilt zijn, dat je een relatie hebt wil niet zeggen dat je niet wilt flirten. Identificeer waar jij jezelf verliest in hoe je zou ‘moeten’ doen en wat je doet. Daartussenin ligt waarschijnlijk de reden en oorzaak van je gedrag  en je huidige gevoelens.

5. Voel je verdriet
En realiseer je dat die buikpijn, die stress en dat nare gevoel over jezelf niet worden veroorzaakt door wat je hebt gedaan, maar door je lichaam zelf omdat je eraan denkt. Het probleem is niet wat je deed, het probleem is jouw reactie erop op dit moment. En dat is een gewoonte geworden, die weg moet.

6. Druk op de stopknop
Blijven overdenken wat je fout deed gaat je niet helpen en zorgt dat je je slecht voelt. Dus elke keer als je aan je zonden denkt, roep jezelf een halt toe. Letterlijk. En denk daarna aan andere dingen. Als ik teveel pieker of me ergens hardop boos over maak zegt mijn geliefde vaak: ‘kom, dan gaan we even naar de woestijn.’ Waarmee hij onze vakantie in Oman bedoelt, waar we in de woestijn sliepen en ik zó overdonderd was door de schoonheid van alles dat ik het een van de gelukkigste momenten van mijn leven vind. Zoek zelf bewust naar zo’n gelukkig moment in je eigen leven. En blijf mentaal op die plek, bewust en met een reden.

7. Zeg sorry
Als je jezelf niet kunt vergeven om iets dat je een ander aandeed, kan een excuus soms het hele verschil maken. En dat doe je het liefst face-to-face, als dat niet (meer) kan is een brief schrijven ook een mooi hulpmiddel. Al is het maar om die brief hardop voor te lezen aan iemand anders, en daarna bijvoorbeeld te verbranden. Overigens is humor ook een sterk wapen in deze strijd. Zelfspot en een zachte knipoog helpen ook. En onthoud: we maken allemaal fouten. Het gaat erom wat je daar vervolgens mee doet.

8. Concentreer je op positieve emoties en visualisaties
Zoals mijn woestijn dus. Maar ook rustig ademhalen, mediteren, yoga en eigenlijk gewoon alles dat afleidt en je rustig maakt op een gezonde manier is hierbij prima. Zoek naar vrede bij jezelf, en vraag vanaf die plek aan jezelf wat je het liefste zou willen en luister naar het antwoord. Als je daarna je ogen weer opendoet, doe dan meteen wat je moet doen.

9. Maak het goed
En dit is iets anders dan excuses, dit is het ‘pay it forward-principe’. Heb je het hele huishoudbudget aan schoenen uitgegeven? Maak het goed door toch heerlijk te koken met weinig. Je kunt niet meer veranderen wat er gebeurde, maar je kunt er wel op reageren. Do good, instead of feeling bad. Het vele malen krachtiger dan in stilte jezelf verwijten maken.

10. Laat het slechte verhaal los
HEEL BELANGRIJK! Laat los dat je slecht bent, en begin jezelf een ander verhaal te vertellen. Een verhaal over menselijkheid, en kwetsbaarheid. Waarin sommige dingen en mensen nu eenmaal zijn zoals ze zijn, maar waarin jij er alles aan doet om een vergevend persoon te zijn. Omdat dat nu eenmaal gelukkiger maakt dan het omgekeerde. Zo simpel.

11. Zet het in perspectief
Denk daarom een keer per dan aan alle liefdevolle, positieve en fijne dingen die je OOK deed. Dat kind dat je troostte, die glimlach aan een vreemde, dat je alle boodschappen deed en kookte, dat je luisterde naar die collega die overstuur was, dat je een vriendin aan het lachen kreeg. Denk hieraan, en doe dat LANG. Je bent namelijk geweldig, al denk je daar zelf misschien nog wat anders over.

12. Geef jezelf een break
En begin opnieuw. Wees dankbaar voor wat er allemaal goed gaat in het leven (het verkeer vandaag, dat je gezond bent, dat er eten in de winkels ligt, dat je leeft en ademt) en laat je schuldgevoel los. Wie teveel aan het verleden denkt staan zijn of haar heden in de weg. Vergeef jezelf dus. En vergeet onderweg ook anderen niet te vergeven.

LEES OOK: Deze 40 quotes veranderen hoe je denkt

Geschreven door

Liesbeth is journalist, schrijver en trainer. Ze schrijft het liefst over dingen waar ze zelf ook mee bezig is. Is altijd op zoek naar inspiratie, en vindt dat meestal in de mooie, maar soms ook in de mindere dingen van het leven. Schreef bestseller: *Ik moet nog even kijken of ik kan - de stille revolutie van de introverte mens* (2017) en recent 'Echte vrouwen krijgen een kind - de stille revolutie van de niet-moeder' (2019).